Huisvestings van Nederlandse huishoudens: Een mismatch tussen voorkeuren en realiteit

8 sep,2023 | Huren, Kopen, Makelaardij, Nieuws, Verhuur, Verkoop | 0 Reacties

Intrinsieke voorkeur voor kopen of huren

In Nederland wonen 1,8 miljoen huishoudens in een woonsituatie die niet overeenkomt met hun voorkeur. Dit blijkt uit een enquête van De Nederlandsche Bank (DNB) onder ruim 2.000 Nederlanders. Uit het onderzoek blijkt dat driekwart van de Nederlanders financieel gezien de voorkeur geeft aan een koopwoning. Echter, een aanzienlijk deel van deze groep huishoudens zou juist liever een huurwoning willen hebben. Deze mismatch tussen woonvoorkeuren en realiteit komt zowel bij huiseigenaren als huurders voor.

Voorkeur voor koop- of huurwoningen

Als er geen kostenverschillen zouden zijn, zou 56 procent van de Nederlanders een voorkeur hebben voor een koopwoning, terwijl 21 procent de voorkeur geeft aan huren. Redenen voor deze voorkeur variëren, waarbij onafhankelijkheid, aanpassingsvrijheid en bezorgdheid over onderhoud en waardeontwikkeling vaak genoemd worden. Toch blijkt dat 1,8 miljoen huishoudens momenteel niet in overeenstemming met hun woonvoorkeur wonen. Binnen deze groep zou 14 procent van de huiseigenaren liever een huurwoning hebben, terwijl 31 procent van de sociale huurders en 49 procent van de huurders in de vrije sector juist liever een koopwoning zou willen.

  • 1,8 miljoen huishoudens in Nederland wonen niet in overeenstemming met hun voorkeur.
  • 56 procent van de Nederlanders verkiest een koopwoning, terwijl 21 procent de voorkeur geeft aan huren.
  • 14 procent van de huiseigenaren zou liever een huurwoning willen hebben.
  • 31 procent van de sociale huurders en 49 procent van de huurders in de vrije sector zou juist liever een koopwoning willen.

Woonvoorkeur als de woonlasten gelijk zijn


Toelichting: Percentages op basis van 2396 gewogen respondenten; Bron: DHS/DNB enquête

Leeftijdsafhankelijke voorkeuren

Leeftijd speelt een belangrijke rol bij de voorkeur voor huur- of koopwoningen. Respondenten tot 45 jaar hebben relatief vaak een voorkeur voor koopwoningen, terwijl oudere respondenten, met name die ouder dan 65, juist vaker een voorkeur hebben voor een huurwoning. Naast leeftijd zijn woonvoorkeuren nauwelijks gerelateerd aan andere persoonlijke kenmerken, maar de voorkeur voor een huurwoning is vaker te vinden bij mensen die in stedelijke gebieden wonen.

Bereidheid om te betalen voor woonvoorkeuren

Bij afwezigheid van financiële verschillen blijkt uit het onderzoek dat een kwart van de Nederlanders ongeacht de kosten liever in een koopwoning wil wonen, terwijl één op de zes juist een voorkeur heeft voor een huurwoning. Jongere respondenten zijn vaak bereid om extra te betalen om hun koopwens te realiseren, terwijl oudere respondenten hogere woonlasten accepteren voor een huurwoning. Deze bevindingen benadrukken de variatie in financiële prioriteiten en de impact ervan op de huisvestingskeuzes van huishoudens.

  • Respondenten tot 45 jaar hebben vaker een voorkeur voor koopwoningen, terwijl oudere respondenten vaker een voorkeur hebben voor huurwoningen.
  • Een kwart van de Nederlanders is bereid om ongeacht de kosten in een koopwoning te wonen.
  • Één op de zes heeft een voorkeur voor een huurwoning, ongeacht de kosten.
  • Jongere respondenten zijn bereid extra te betalen voor hun koopwens, terwijl oudere respondenten hogere woonlasten accepteren voor een huurwoning.

Verminderen van de mismatch

Het is van belang om de mismatch tussen huisvestingswensen en -realiteit aan te pakken om het welzijn en de welvaart van huishoudens te vergroten. Om dit te bereiken zijn verschillende maatregelen nodig.

Aanpakken van de beschikbaarheid en betaalbaarheid

Allereerst is het cruciaal om voldoende nieuwbouw te realiseren om aan de vraag naar koopwoningen te voldoen. Dit is met name belangrijk voor de grote groep hurende huishoudens die graag een huis wil kopen. Daarnaast is een goed functionerende huursector van essentieel belang om aan de behoeften van huurders te voldoen. Een goed werkende vrije huursector heeft bovendien voordelen op macro-economisch niveau, omdat het verhuizen voor huurders gemakkelijker maakt, bijvoorbeeld vanwege een nieuwe baan elders in het land. Het monitoren van de ontwikkeling van het aanbod van huurwoningen en het realiseren van voldoende huurwoningen is dan ook van groot belang.

Gelijktrekken van fiscale behandeling

Ten tweede kan het verminderen van fiscale verschillen tussen koop- en huurwoningen bijdragen aan een verkleining van de verschillen in woonlasten. Door de woonkeuzes minder te laten beïnvloeden door fiscale overwegingen, kunnen huishoudens beter hun voorkeur volgen. Daarnaast kan het gelijktrekken van de fiscale behandeling van koop- en huurwoningen ervoor zorgen dat het voor ouderen aantrekkelijker wordt om te gaan huren, waardoor er meer koopwoningen beschikbaar komen voor jongere huurders met een koopwens.

Uit het onderzoek blijkt dat een goed functionerende huursector van essentieel belang is om aan de behoeften van huurders te voldoen. Een goed werkende vrije huursector heeft bovendien voordelen op macro-economisch niveau. Het vergemakkelijkt verhuizen voor huurders, bijvoorbeeld vanwege een nieuwe baan elders in het land, waardoor arbeidsmobiliteit wordt bevorderd. Dit kan op zijn beurt de economische groei stimuleren en de efficiëntie van de arbeidsmarkt vergroten.

Daarnaast kan het gelijktrekken van de fiscale behandeling van koop- en huurwoningen bijdragen aan het verminderen van de mismatch tussen huishoudens die een koopwoning willen en huishoudens die in een koopwoning wonen. Momenteel zijn er fiscale voordelen voor huiseigenaren, zoals hypotheekrenteaftrek, die de woonkeuze beïnvloeden. Door de fiscale verschillen tussen huur- en koopwoningen te verkleinen, kunnen huishoudens beter hun voorkeur volgen zonder dat financiële overwegingen hen belemmeren. Dit kan de mismatch verminderen en de woonlasten gelijker verdelen.

Bovendien kan het gelijktrekken van de fiscale behandeling ervoor zorgen dat het voor ouderen aantrekkelijker wordt om te gaan huren. Op dit moment zijn er verschillende fiscale voordelen voor huiseigenaren, waardoor het voor ouderen financieel aantrekkelijker kan zijn om in hun koopwoning te blijven. Als ouderen meer geneigd zijn om te gaan huren, kunnen er meer koopwoningen beschikbaar worden gesteld voor jongere huurders die graag een eigen woning willen kopen. Dit kan helpen om de kloof tussen woonvoorkeuren en realiteit te verkleinen.

Bron: DNB.nl

0 reacties

Een reactie versturen

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *